Карта сайта
Версія для людзей са слабым зрокам
бел
Меню
Галоўная / Санацыя і банкруцтва / Увазе суб'ектаў гаспадарання! / Аб зваротах (скаргах) грамадзян і юрыдычных асоб на дзеянні ліквідатараў (ліквідацыйных камісій)

Аб зваротах (скаргах) грамадзян і юрыдычных асоб на дзеянні ліквідатараў (ліквідацыйных камісій)

У Дэпартамент па санацыі і банкруцтве паступаюць звароты (скаргі) грамадзян і юрыдычных асоб на дзеянні ліквідатараў (ліквідацыйных камісій) (далей - ліквідатар).

Названыя звароты, звязаныя з парушэннямі патрабаванняў Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь у частцы прыняцця і вызначэння памеру патрабаванняў крэдытораў, складання прамежкавага ліквідацыйнага балансу, парадку рэалізацыі маёмасці і іншых пытанняў, якія тычацца ліквідацыі юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў па-за сферай прававога рэгулявання заканадаўства аб эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтве).

Маюцца падставы меркаваць, што следствам неправамерных дзеянняў (бяздзеянняў) ліквідатараў з'яўляюцца сітуацыі, пры якіх маёмасць ліквідуемых арганізацый не рэалізуецца, не вырашаюцца праблемы з выкананнем абавязацельстваў перад трэцімі асобамі, работнікамі прадпрыемства, якое ліквідуецца, а таксама не пагашаецца запазычанасць перад бюджэтам. Невыкананне ліквідатарам нормаў аб парадку ліквідацыі суб'ектаў гаспадарання можа паслужыць падставай для адкрыцця лiквiдацыйнага вядзення ужо ў адпаведнасці з нормамі Закона Рэспублікі Беларусь ад 13.07.2012 г. “Аб эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтве)”.

У Рэспубліцы Беларусь юрыдычныя асобы могуць быць ліквідаваны (індывідуальныя прадпрымальнікі - спыніць сваю дзейнасць) шляхам:

ліквідацыі па падставах і ў парадку, прадугледжаных нормамі Палажэння аб ліквідацыі (спыненні дзейнасці) суб'ектаў гаспадарання, зацверджанага Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16.01.2009 г. № 1 са зменамі і дапаўненнямі (далей - Палажэнне аб ліквідацыі), і Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь (далей - ГК);

прызнання юрыдычнай асобы банкрутам з адкрыццём лiквiдацыйнага вядзення, індывідуальнага прадпрымальніка - банкрутам са спыненнем дзейнасці па падставах і ў парадку, прадугледжанымі Законам, згодная за рашэннем Гаспадарчага суда.

У адпаведнасці з Палажэннем аб Дэпартаменце, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 29.07.2006 г. № 967, Дэпартамент упаўнаважаны ва ўстаноўленым заканадаўчымі актамі парадку ажыццяўляць кантроль за выкананнем часовымі (антыкрызіснымі) кіраўнікамі патрабаванняў заканадаўства аб эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтве).

Ажыццяўленне кантролю за дзейнасцю ліквідатараў у кампетэнцыю Дэпартамента не ўваходзіць.

Акрамя таго, Дэпартамент не ўпаўнаважаны складаць пратаколы аб адміністрацыйных правапарушэннях у выпадку здзяйснення ліквідатарам дзеянняў (бяздзейнасці), якія кваліфікуюцца па частках 1, 2 і 4 артыкула 12.13 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях.

На падставе выкладзенага Дэпартамент звяртае ўвагу на магчымыя спосабы абароны правоў пры ліквідацыі суб'ектаў гаспадарання да моманту ўзбуджэння працэдур банкруцтва.

1. У адпаведнасці з часткай 2 пункта 1 артыкула 59 ГК на ліквідатара ўскладзены абавязак прымаць усе магчымыя меры да выяўлення крэдытораў і атрыманню дэбіторскай запазычанасці, а таксама пісьмова апавяшчаць крэдытораў аб ліквідацыі юрыдычнай асобы.

Уласнік маёмасці (заснавальнікі, удзельнікі) альбо орган юрыдычнай асобы, упаўнаважаны статутам (устаноўчым дагаворам - для камерцыйнай арганізацыі, якая дзейнічае толькі на падставе ўстаноўчага дагавора), які прыняў рашэнне аб ліквідацыі юрыдычнай асобы, прызначае ліквідацыйную камісію (ліквідатара), размяркоўвае абавязкі паміж старшынёй і членамі ліквідацыйнай камісіі (у выпадку прызначэння ліквідацыйнай камісіі) і ўстанаўлівае парадак і тэрміны ліквідацыі.

Тэрмін ліквідацыі (спынення дзейнасці) не можа перавышаць дзевяці месяцаў з дня прыняцця рашэння аб ліквідацыі (спыненні дзейнасці). Дадзены тэрмін можа быць падоўжаны, але не больш, чым да дванаццаці месяцаў.

Пры наяўнасці ў ліквідуемай юрыдычнай асобы запазычанасці перад крэдыторамі старшынёй ліквідацыйнай камісіі (ліквідатарам) прызначаецца асоба, якая адпавядае ўстаноўленым заканадаўствам патрабаванням і якая не з'яўляецца ўласнікам маёмасці (заснавальнікам, удзельнікам), кіраўніком гэтай юрыдычнай асобы.

З дня прызначэння ліквідацыйнай камісіі (ліквідатара) да яе пераходзяць паўнамоцтвы па кіраванні справамі юрыдычнай асобы.

Ліквідацыйная камісія (ліквідатар) ад імя ліквідуемай юрыдычнай асобы выступае ў судзе (пункт 6 Палажэння аб ліквідацыі).

У адпаведнасці з пунктам 12 Палажэння аб ліквідацыі звесткі аб тым, што юрыдычная асоба (індывідуальны прадпрымальнік) знаходзіцца ў працэсе ліквідацыі (спынення дзейнасці), парадак і тэрмін заявы патрабаванняў яго крэдыторамі размяшчаюцца ў глабальнай камп'ютэрнай сетцы Інтэрнэт на афіцыйным сайце юрыдычнага навукова-практычнага часопіса “Юстыцыя Беларусі” з наступным апублікаваннем ў дадатку да згаданага часопісу.

Момант пачатку плыні тэрміну для заявы патрабаванняў крэдыторамі ліквідуемай юрыдычнай асобы (спыняючага дзейнасць індывідуальнага прадпрымальніка) вызначаецца датай размяшчэння звестак аб тым, што юрыдычная асоба (індывідуальны прадпрымальнік) знаходзіцца ў працэсе ліквідацыі (спынення дзейнасці), у глабальнай камп'ютэрнай сетцы Інтэрнэт на афіцыйным сайце юрыдычнага навукова-практычнага часопіса “Юстыцыя Беларусі”.

Ажыццяўленне аперацый па рахунках юрыдычнай асобы (індывідуальнага прадпрымальніка), здзяйсненне ім здзелак, не звязаных з ліквідацыяй (спыненнем дзейнасці), забараняюцца (пункт 10 Палажэння аб ліквідацыі).

Пры парушэнні ўстаноўленых заканадаўствам парадку і тэрмінаў ліквідацыі крэдыторы ліквідуемага суб'екта гаспадарання маюць права звярнуцца ў гаспадарчы суд з іскам аб ліквідацыі такой юрыдычнай асобы (частка трэцяя падпункта 3.2 пункта 3 Палажэння аб ліквідацыі).

2. У адпаведнасці з часткай шостай пункта 16 Палажэння аб ліквідацыі ў выпадку, калі да выключэння з Адзінага дзяржаўнага рэгістра юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў суб'екта гаспадарання, рашэнне аб ліквідацыі (спыненні дзейнасці) якога прынята ўласнікам маёмасці (заснавальнікамі, удзельнікамі) альбо органам юрыдычнай асобы, упаўнаважаным статутам (устаноўчым дагаворам - для камерцыйнай арганізацыі, якая дзейнічае толькі на падставе ўстаноўчага дагавора), індывідуальным прадпрымальнікам, у рэгіструючы орган паступіла пісьмовая інфармацыя ад крэдытораў аб наяўнасці ў яго непагашанай запазычанасці перад крэдыторамі, гэты суб'ект гаспадарання не можа быць выключаны з Адзінага дзяржаўнага рэгістра юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў на працягу двух месяцаў з дня атрымання дадзенай інфармацыі. Пры гэтым суб'ект гаспадарання не выключаецца з дадзенага рэгістра, калі ў рэгіструючы орган на працягу названага двухмесячнага тэрміну прадстаўлена вызначэнне суда аб забароне такога выключэння альбо вызначэнне гаспадарчага суда аб узбуджэннi вядзення па справе аб эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтве), якое цягне ліквідацыю (спыненне дзейнасці) суб'екта гаспадарання ў адпаведнасці з заканадаўствам аб эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтве).

3. Крэдыторы маюць права самастойна падаць заяву аб эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтве) юрыдычнай асобы, у дачыненні да якой ў адпаведнасці з заканадаўствам прынята рашэнне аб ліквідацыі, у наступных выпадках:

пасля зацвярджэння прамежкавага ліквідацыйнага балансу, калі кошт маёмасці юрыдычнай асобы недастатковы для задавальнення патрабаванняў крэдытораў (часткай чацвёртая артыкула 233 Закона);

па заканчэнні трохмесячнага тэрміну з даты атрымання крэдыторам адпаведнага паведамлення юрыдычнай асобы аб знаходжанні ў працэсе ліквідацыі ў выпадку адсутнасці ў названы перыяд памяншэння запазычанасці (частка пятая артыкула 233 Закона).

4. У адпаведнасці з пунктам 25 Палажэння аб ліквідацыі ўласнік маёмасці (заснавальнікі, удзельнікі), старшыня ліквідацыйнай камісіі (ліквідатар), што дапусцілі парушэнні патрабаванняў заканадаўчых актаў, рэгулюючых парадак ліквідацыі юрыдычнай асобы, у выніку якіх юрыдычная асоба была выключана з Адзінага дзяржаўнага рэгістра юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў без прымянення працэдуры эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтва), салідарна нясуць субсiдыярную адказнасць па абавязацельствах ліквідаванага юрыдычнай асобы ў памеры незадаволеных патрабаванняў крэдытораў.
Крэдытор (крэдыторы) у названым выпадку на працягу трох гадоў з дня выключэння юрыдычнай асобы з Адзінага дзяржаўнага рэгістра юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў маюць права прад'явiць у гаспадарчы суд іск аб прыцягненні да субсідыярнай адказнасці ўласніка маёмасці (заснавальніка, удзельніка), старшыні ліквідацыйнай камісіі (ліквідатара).

5. У адпаведнасці з абзацамі 6-9 пункта 19 Палажэння аб дзяржаўнай рэгістрацыі суб'ектаў гаспадарання, зацверджанага Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16.01.2009 г. № 1 са зменамі і дапаўненнямі (далей - Палажэнне аб рэгістрацыі), у заяве аб дзяржаўнай рэгістрацыі, якая складаецца па ўстаноўленай міністэрствам юстыцыі форме, неабходна пацвердзіць, што:

на дату дзяржаўнай рэгістрацыі ўласнік маёмасці (заснавальнік, удзельнік) камерцыйнай арганізацыі або грамадзянін, які звярнуўся па дзяржаўную рэгістрацыю ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка, не з'яўляецца ўласнікам маёмасці (удзельнікам), кіраўніком камерцыйнай арганізацыі, у дачыненні да якой прынята рашэнне аб ліквідацыі, але працэс яе лiквiдацыi не завершаны;

на дату дзяржаўнай рэгістрацыі ўласнік маёмасці (заснавальнік, удзельнік) камерцыйнай арганізацыі або грамадзянін, які звярнуўся па дзяржаўную рэгістрацыю ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка, не з'яўляецца ўласнікам маёмасці (заснавальнікам, удзельнікам), кіраўніком юрыдычнай асобы, якая знаходзіцца ў стане эканамічнай неплацежаздольнасці (банкруцтва);

на дату дзяржаўнай рэгістрацыі ўласнік маёмасці (заснавальнік, удзельнік) камерцыйнай арганізацыі не з'яўляўся ўласнікам маёмасці (заснавальнікам, удзельнікам), кіраўніком юрыдычнай асобы, прызнанага эканамічна неплацежаздольным (банкрутам), з даты выключэння якога з Адзінага дзяржаўнага рэгістра юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў прайшло менш за год;

на дату дзяржаўнай рэгістрацыі грамадзянін, які звярнуўся па дзяржаўную рэгістрацыю ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка, не з’яўляўся індывідуальным прадпрымальнікам, прызнаным эканамічна неплацежаздольным (банкрутам), з даты выключэння якога з Адзінага дзяржаўнага рэгістра юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў прайшло менш за год.

У адпаведнасці з пунктам 26 Палажэння аб рэгістрацыі ўласнікі маёмасці (заснавальнікі, удзельнікі) камерцыйнай, некамерцыйнай арганізацыі, кіраўнік (iншая асоба, упаўнаважаная ў адпаведнасці з устаноўчымі дакументамі дзейнічаць ад імя арганізацыі), індывідуальны прадпрымальнік нясуць адказнасць за дакладнасць звестак, указаных у дакументах, прадстаўленых да дзяржаўнай рэгістрацыі, уключаючы заяву аб дзяржаўнай рэгістрацыі.

Дзейнасць суб'ектаў гаспадарання, дзяржаўная рэгістрацыя якіх была праведзена на падставе заведама непраўдзівых звестак, што прадстаўлены ў рэгіструючыя органы, з'яўляецца незаконнай і забараняецца, а іх дзяржаўная рэгістрацыя прызнаецца несапраўднай па рашэнні гаспадарчага суда.

У выпадку прызнання несапраўднай дзяржаўнай рэгістрацыі створанай юрыдычнай асобы, індывідуальнага прадпрымальніка ў судовым парадку ажыццяўляецца спагнанне даходаў, атрыманых ад дзейнасці гэтых суб'ектаў гаспадарання, у мясцовыя бюджэты. Пры гэтым спагнанне даходаў ажыццяўляецца незалежна ад тэрміну, які прайшоў з дня такой рэгістрацыі, і за ўвесь перыяд ажыццяўлення дзейнасці.